Visie WBE Susteren/Graetheide

In onze visie dient bij het vaststellen van natuurbeleid, de navolgende uitgangspunten een grotere rol te spelen:

• behalve intrinsieke waarde heeft de natuur belevingswaarde en gebruikerswaarde,

• natuur beperkt zich niet tot beschermde gebieden maar begint aan de voordeur en

• natuur dient een verantwoordelijkheid van de hele samenleving te zijn en daar voldoende draagvlak te vinden.

• De mens dient centraal te staan in de natuur en de te ontwikkelen natuur en het gebruik ervan, dit om het voorbestaan te garanderen.

• Hiervan is de jacht en het beheer van diersoorten een wezenlijk onderdeel.

Veel karakteristieke groene kleine landschapelementen, zoals houtwallen, heggen, kleine overhoeken, brede bermen en meanderende beken zijn de laatste decennia uit ons landschap verdwenen. De opgeruimde landschappen (door grote ruilverkavelingen, industrieterreinen en uitbreiding van de dorpen en steden) voert sinds de jaren 70 tot een massale terug gang van allerlei diersoorten in Nederland, hierdoor is de natuurlijke leefomgeving van veel dieren aangetast. De WBE Susteren/Graetheideis in ernstige mate bezorgd over het tempo waarmee met name de kleine landschapselementen verdwijnen. Dit terwijl zij door hun regionale en van oudsher repeterende voorkomen een onmisbare functie vervullen voor de leesbaarheid, (be)leefbaarheid, biodiversiteit, aantrekkelijkheid en streekeigenheid van een regio of streek. Zij vormen letterlijk het landschappelijk aangezicht van onze streek, waarin wij zijn opgegroeid.

Vooral de gemechaniseerde Landbouw en de huidige landbouwmethoden, zoals grote percelen en zorgen dat vooral voor de winter alle gronden er als een tafellaken bijligt, is er een woestijn gebied geschapen waar zelf geen muis kan overleven en dan maar niet te praten over de vogel en diersoorten die daar moeten overleven.

Braaklegging en akkerrandbeheer, inrichting van kleine blokvormige landschapselementen, het opnieuw aanleggen van lintvormige hagen en meanderende beken, bieden echter weer perspectieven, maar dan zal dat wel op grotere schaal en snel moeten gebeuren. Waar vooral voor de erg kwetsbare soorten zoals de patrijs en andere bodembroeders vooral predatiebestrijding gedaan zal moeten worden, zoals ook in het rapport van de patrijs door vogelbescherming is aangegeven.

Jagers, verenigd in wildbeheereenheden (WBE’s), werken al jaren aan verbetering van de leefomgeving van de diersoorten die leven in hun beheergebieden. In de champagne Groene Aders van de SBNL, de organisatie voor particulier en agrarisch natuurbeheer, gebeurt dit op een planmatige en effectieve manier. Op deze manier leveren de WBE’s een structurele bijdrage aan natuur en landschap. Campagne Groene Aders is een initiatief van SBNL, in samenwerking met de Koninklijke Nederlandse Jagersvereniging (KNJV) en de Wildbeheereenheden. Deze campagne Groene Aders loopt al vanaf 2000. De WBE Susteren/Graetheideneemt hier vanaf 2002 aan deel samen met de WBE Annendaal.

Planmatige aanpak
Onze WBE begeleid door SBNL, werken stap voor stap aan het herstel van de kleine landschaps- elementen in hun beheergebieden. Het succes staat of valt met goed overleg en afstemming met andere organisaties, zoals het Citaverde College met haar deskundigen in het groen onderhoud. Hierbij is echter onze  visie op landschaps- en biotoopverbetering in ons hun eigen gebied onmisbaar. Voor natuurbeheer is echter geen eenduidig recept te geven. Er zijn veel soorten natuur en elke eigenaar heeft specifieke wensen.

1.     Het ontwikkelen van deze visie was dan ook onze eerste stap;

a.          goede balans tussen natuurbeheer en het gebruik ervan;

b.          maximale inzet van vrijwilligers;

c.          minimalisatie van de kosten.

2.     Wij kijken dan ook of in overleg met anderen of bepaalde mogelijke projecten haalbaar zijn.

3.     Als derde begint de WBE met eenvoudig uitvoerbare projecten. Na verloop van tijd komen misschien ook omvangrijke biotoopprojecten in beeld. ( zoals een compleet patrijzen en akkervogels herstelplan voor grotere gebieden)

Een gedeelte van deze stappen zijn reeds doorlopen en de WBE heeft al een goed fundament gelegd, voor succesvol biotoopbeheer.

De WBE signaleert wensen en ideeën in de omgeving en gaat ermee aan de slag. Ze wil met nieuwe projecten uitgroeien tot een volwaardige partner in het natuur- en landschapsbeheer in de gemeente Echt-Susteren.

De WBE Susteren/Graetheidewerkt zoveel mogelijk met vrijwilligers en zal in de toekomst ook voor de meer specialistisch hulp ook een beroep gaan doen op het Citaverde College. Op dit moment worden door ons hierover gesprekken gevoerd, hoe dat wij elkaar kunnen ondersteunen. Voor hun leerlingen is praktijk ervaring belangrijk, wij willen hen hierbij helpen, door hen de kansen hiervoor te bieden, door hen als vrijwilliger mee te laten helpen bij het onderhoud van de KLE’s, waarvoor de WBE het onderhoud op zich heeft genomen. Hiervoor wordt van de eigenaren als tegenprestatie de jachtrechten verlangd, voor de leden van de WBE Susteren/Graetheide.

De rol van SBNL
SBNL is een  natuurorganisatie die ons als WBE ondersteunt, die bijvoorbeeld een plan van aanpak voor ons maakt, zij verstrekken veiligheidsinstructies voor het waarborgen van het veilig werken door de vrijwilligers Voor vragen kunnen we nog altijd een beroep doen op de biotoopconsulent.

De Rol van het Citaverde college;

Het Citaverde college zal in overleg met de WBE projecten bekijken, waar zij evt. ondersteuning kunnen leveren, door leerlingen praktijk ervaringen te laten opdoen voor het terugzetten, maaien, uitdunnen en het verder planmatig onderhouden van de aan de WBE toebedeelde KLE’s.

Bijvoorbeeld de opleiding voor de medewerker bos- en natuurbeheer niveau 2 moet ervaring kunnen opdoen in ;

•              Bedienen machines

•              Verrichten grondwerk

•              Aanleggen beplanting

•              Aanleggen verhardingen

•              Plaatsen bouwkundige en technische

•              voorzieningen

•              Aanleggen sloten en waterpartijen

•              Onderhouden sloten en waterpartijen

•              Onderhouden verhardingen

•              Onderhouden technische en bouwkundige voorzieningen

•              Aanleggen bos en natuur

•              Onderhouden bossen en natuurterreinen

•              Dragen verantwoordelijkheid

•              Communiceren over werkzaamheden Plannen en organiseren werkzaamheden

•              Werken volgens veiligheids-, arbo- en milieueisen  

Huidige natuurbeheer

In de natuurbeschermingswereld is door de jaren heen verschillend gedacht over de vraag hoe natuurdoelen en wensbeelden ten aanzien van de natuur kunnen worden gehaald en langs welke weg (onder meer type inrichting en beheer) dit het beste kan worden bereikt. Deze discussie en de wijzigende inzichten ten aanzien van natuurbeheer leiden in terreinen van terreinbeherende organisaties tot beheerswijzigingen.

Op Nederlandse schaal is de natuur echter mensenwerk geworden en moet met de ruimte worden gewoekerd, zeker in het agrarische cultuurlandschap, waar heel veel natuurlijke elementen verdwenen zijn.

De WBE Susteren/Graetheideziet dagelijks hoe de grotere TBO’s omgaan met de door hen verkregen cq aangekochte gronden. Vaak is het motto, niets doen want de natuur regelt het wel en worden er vage en onduidelijk natuurdoelstellingen bedacht. Of de landschapselementen worden in gerasterd en worden begraasd door koeien en paarden van de stichting ARK, wat voor hen weer gemakkelijk onderhoud is. Of hierdoor een betere natuur ontstaat en de biodiversiteit toeneemt wordt ook in Nederland hoe langer hoe meer betwijfeld, daar controle hierop en onafhankelijk metingen worden immers uitgevoerd door eigen deskundigen en niet externe deskundigen.